Biofeedback- een korte uitleg
Biofeedbackapparatuur meet functies van het lichaam die normaal gesproken onbewust verlopen. Via een computer wordt informatie weergegeven in de vorm van bijvoorbeeld licht, geluid, of een grafiek. Dat wordt feedback genoemd. Een voorbeeld is de temperatuur van de huid die gekoppeld is aan een zoemtoon die hoger wordt als de temperatuur stijgt. Zo kan de patiënt kleine veranderingen in de lichaamsfuncties leren onderscheiden (voelen, direct of indirect). Doel van biofeedbacktraining is om dit principe in te zetten om verbetering in klachten of prestatievermogen te verkrijgen. De volgende stap is deze leren te beïnvloeden om aan herstel te werken. De instrumenten zelf hebben dus geen invloed op lichaamsfuncties, dat doe je helemaal zelf. Ook al gaat dat soms grotendeels onbewust.
Een voorbeeld:
De hier getoonde plaatjes laten zien dat door middel van training de precisie in het aanspannen van spieren kan worden verbeterd. De opdracht is, met de roze lijn ( dat is de activiteit van de spier) de paarse lijn te volgen. Dit vergt een nauwkeurige aansturing van de spier. Het linker plaatje is de eerste poging. Het rechter plaatje is na enige keren oefenen.
Een ander voorbeeld:
Links is te zien welke activiteit de patiënt in de spier heeft bij de eerste maal meten en trainen. Rechts na enkele malen trainen. Duidelijk is, dat de spier links onrustiger is en dat er rechts reeds een zekere mate van controle over spanning en ontspanning verkregen is.
Wanneer komt biofeedback in aanmerking bij chronische pijn?
Biofeedback helpt bij chronische pijn, zelfs bij pijn die bij arthrose kan optreden, spierverkrampingen, hoofdpijn (zowel spanningshoofdpijn als migraine). Biofeedback kan helpen ongewenste spanning te reduceren en angst die geregel;d een grote rol speelt bij chronische pijn. Biofeedback kan helpen bij slaapstoornissen en vermoeidheid helpen verminderen. Er zijn aanwijzingen dat biofeedback helpt bij het verminderen van bloeddruk en hartritmestoornissen. Verder worden biofeedbacktechnieken vaak gebruikt bij het hertrainen en versterken van spieren na blessures, na operaties of bijvoorbeeld na ongevallen waarbij zenuwen beschadigd zijn.
Bij chronische pijnklachten is van belang dat spierfunctie verbetert, met name dat de spieren die er slecht aan toe zijn beter kunnen ontspannen. Veel van de factoren die een negatieve rol kunnen spelen bij het halen van deze doelstelling kunnen door middel van biofeedbacktechnieken in beeld gebracht worden. Te denken valt bijvoorbeeld aan onbewust verlopende stressreacties en te weinig gevoel in of naar de spieractiviteit.
Biofeedback helpt bij:
Waarschuwingen, bijwerkingen en neveneffecten.
Tot op vandaag zijn er geen bijwerkingen van biofeedback te noteren. Mensen met een pacemaker moeten hun arts raadplegen indien er huidweerstandmetingen plaatsvinden. Deze meting maakt gebruik van minimale stroompulsjes; het is theoretisch mogelijk dat dit stoort. De andere vormen van feedback leveren geen gevaar op.
Houdt u wel rekening met het volgende.
Biofeedback is een vorm van training. Elke training vergt een zekere tijd en herhaling voordat men zich de vaardigheid voldoende eigen gemaakt heeft. Denk aan het bovenhands leren opslaan van een tennisbal. Dat kost veel herhalingen en veel tijd. Omdat een deel van de training onbewust verloopt, is het succes niet gemakkelijk af te dwingen door simpelweg meer of harder te trainen. Dat werkt soms zelfs averechts.
